Uchwała nr 163
Senatu Uniwersytetu Warszawskiego

z dnia 17 grudnia 2003 r.

w sprawie projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym,
opracowanego przez Zespół Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Zapoznawszy się z ogłoszonym przez Zespół Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wstępnym projektem ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w wersji z dnia 31 października 2003 r. (z erratą z dnia 6 listopada 2003 r.) i poprawkami z dnia 10 grudnia 2003 r., zwanym dalej Projektem, Senat Uniwersytetu Warszawskiego wyraża następującą opinię:

1.	Projekt jest ważną inicjatywą mającą na celu modernizację rozwiązań prawnych dotyczących szkolnictwa wyższego w Polsce, a także sprzyja integracji polskiego szkolnictwa wyższego ze szkolnictwem krajów Unii Europejskiej w ramach procesu bolońskiego.

2.	Projekt stwarza niebezpieczeństwo niekonstytucyjnego ograniczenia autonomii wyższych uczelni, bowiem pozostawia do rozstrzygnięcia właściwemu ministrowi w aktach wykonawczych zbyt wiele ważnych spraw m.in. dotyczących tworzenia programów i organizacji nauczania, nauczania na odległość, polityki kadrowej. Ze szczególnym zaniepokojeniem Senat UW przyjmuje poprawkę dokonaną 10 grudnia 2003 r. precyzującą, że prawo uczelni do ustalania programów nauczania jest ograniczone obowiązującymi standardami nauczania, ustalanymi przez ministra.

3.	Senat UW postuluje wprowadzenie w prawie o szkolnictwie wyższym kategorii uczelni badawczych, wyróżnionych na podstawie obiektywnych wskaźników jakości i wolumenu badań oraz kwalifikacji nauczycieli akademickich. Status uczelni badawczej byłby nadawany na podstawie postępowania przeprowadzanego przez ministerstwo właściwe ds. badań naukowych oraz Państwową Komisję Akredytacyjną i okresowo odnawiany. Uczelnie badawcze powinny mieć w szczególności ustawowo zapewnioną autonomię w zakresie:
1)	określania programów studiów, w tym także tworzenia nowych kierunków i form studiowania,
2)	kształtowania struktur organizacyjnych, w tym tworzenia w ich ramach jednostek o zadaniach czysto badawczych, finansowanych tak jak instytuty badawcze.

4.	Senat opowiada się także za zmodyfikowaniem projektu z uwzględnieniem następujących postulatów:
1)	Określenia charakteru prawnego relacji uczelni ze studentami i doktorantami,
2)	Zintegrowanie koncepcji kierunków studiów, makrokierunków i studiów międzykierunkowych, wspólnego pierwszego roku w ramach elastycznego modelu studiów, wykorzystującego zasady Europejskiego Systemu Przenoszenia Zaliczeń,
3)	Sprecyzowanie zakresu oraz charakteru standardów nauczania, mechanizmów ich modyfikacji oraz zapewnienie udziału środowisk akademickich w procesie tworzenia standardów,
4)	Wprowadzenia systemu odpłatności za usługi edukacyjne w uczelniach publicznych spełniającego następujące postulaty:
a)	Jednolite potraktowanie ze względu na warunki odpłatność wszystkich form studiów,
b)	Negocjowanie przez MENiS z uczelniami liczby miejsc na studiach bezpłatnych w uczelni, czyli tych finansowanych z dotacji dydaktycznej,
c)	Wprowadzenie możliwości zróżnicowania czesnego w zależności od wyników w nauce w całym okresie trwania studiów.
5)	Wprowadzenie jednolitego dla wszystkich rodzajów studiów systemu stypendialnego adresowanego do ubogich studentów, premiującego także tych, którzy osiągają dobre wyniki w nauce,
6)	Zmniejszenie liczby podmiotów biorących udział w zarządzaniu szkolnictwem wyższym (Rada Główna, Konferencje Rektorów, Państwowa Komisja Akredytacyjna, kilka resortów) i dokładniejszym określeniem zakresu kompetencji poszczególnych z nich,
7)	Władze uczelni powinny posiadać prawo wyrażania sprzeciwu wobec dodatkowego zatrudnienia lub podejmowania działalności dochodowej, w przypadku stwierdzenia, że prowadzi ona do konfliktu interesów lub zobowiązań, a nie obowiązek wydawania każdorazowo zgody na jej podjęcie.
8)	Skoordynowanie przepisów prawa o szkolnictwie wyższym z ustawami o finansowaniu nauki oraz tytule i stopniach naukowych.

5.	Senat UW wyraża nadzieję, że dalsze prace nad prawem o szkolnictwie wyższym będą prowadzone w sposób, który umożliwi przeprowadzenie publicznej debaty nad przyszłością szkolnictwa wyższego w Polsce oraz stworzy szansę wyrażenia opinii wszystkim zainteresowanym środowiskom akademickim. Jest to niezbędne, ponieważ wiele kwestii związanych ze szkolnictwem wyższym, a szczególnie dotychczasowe rozwiązania dotyczące finansowania uczelni, odpłatności za naukę oraz pomocy stypendialnej, budzą uzasadnione wątpliwości w szerokiej opinii publicznej.

Przewodniczący Senatu
Uniwersytetu Warszawskiego
Rektor

prof. dr hab. Piotr Węgleński